Με την πλήρη παράδοση του αυτοκινητοδρόμου Ε65 στην κυκλοφορία, ολοκληρώνεται ένας από τους μεγαλύτερους και πιο σύνθετους κύκλους οδικών παραχωρήσεων που γνώρισε η Ελλάδα τα τελευταία είκοσι χρόνια. Ένα έργο που ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 2000, βρέθηκε αντιμέτωπο με την οικονομική κρίση, τη διακοπή της χρηματοδότησης και πολυετείς διαπραγματεύσεις με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, παραδίδεται πλέον ολοκληρωμένο, αλλάζοντας τον συγκοινωνιακό χάρτη της χώρας.
Η χθεσινή παράδοση του βόρειου τμήματος Καλαμπάκα – Εγνατία Οδός σηματοδοτεί τη λειτουργία του συνόλου του αυτοκινητοδρόμου μήκους 182,1 χιλιομέτρων, ο οποίος συνδέει τη Λαμία με την Εγνατία Οδό, δημιουργώντας έναν νέο στρατηγικό άξονα μεταφορών ανάμεσα στην Κεντρική, τη Δυτική και τη Βόρεια Ελλάδα.
Ένα έργο που δοκιμάστηκε όσο λίγα
Η πορεία του Ε65 υπήρξε γεμάτη ανατροπές. Η σύμβαση παραχώρησης υπεγράφη το 2007, λίγο πριν η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση ανατρέψει τα δεδομένα της αγοράς. Το 2009 οι χρηματοδοτούσες τράπεζες αποχώρησαν, οδηγώντας σε διακοπή των εργασιών σε όλα τα μεγάλα έργα παραχώρησης της χώρας.
Όπως ανέφερε κατά την τελετή εγκαινίων ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Γιώργος Περιστέρης, η ΤΕΡΝΑ συνέχισε για περίπου ενάμιση χρόνο τις εργασίες χωρίς να λαμβάνει πληρωμές, μέχρι που και αυτή αναγκάστηκε να αναστείλει την κατασκευή.
Κατά την επανεκκίνηση του έργου, ξένοι χρηματοοικονομικοί σύμβουλοι είχαν εισηγηθεί την εγκατάλειψη του βόρειου τμήματος, κρίνοντας ότι δεν ήταν οικονομικά βιώσιμο. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, μια τέτοια επιλογή θα επιβάρυνε το Ελληνικό Δημόσιο με αποζημιώσεις που θα έφταναν τα 800 εκατ. ευρώ, χωρίς να ολοκληρωθεί ποτέ ο αυτοκινητόδρομος.
Από τον «τυφλό» αυτοκινητόδρομο στην πλήρη σύνδεση
Η λύση που επιλέχθηκε εκείνη την περίοδο ήταν η κατασκευή μόνο του κεντρικού τμήματος Ξυνιάδα – Τρίκαλα, μήκους 77,6 χιλιομέτρων. Τα υπόλοιπα τμήματα, Λαμία – Ξυνιάδα και Τρίκαλα – Εγνατία, παρέμειναν σε αναστολή.
Έτσι, όταν ο Ε65 παραδόθηκε το 2017, αποτελούσε ουσιαστικά έναν αυτοκινητόδρομο χωρίς πλήρη σύνδεση, καθώς ξεκινούσε και κατέληγε στη μέση της διαδρομής, περιορίζοντας σημαντικά τη λειτουργική και αναπτυξιακή του αξία.
Οι διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Η επόμενη κρίσιμη φάση εκτυλίχθηκε στις Βρυξέλλες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατηρούσε επιφυλάξεις για τη σκοπιμότητα κατασκευής του βόρειου τμήματος, γεγονός που οδήγησε σε πολύμηνες διαπραγματεύσεις διάρκειας περίπου 18 μηνών.
Κατά τη διάρκεια της τελετής εγκαινίων επισημάνθηκε ότι καθοριστικό ρόλο στην τελική έγκριση διαδραμάτισε η παρέμβαση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος υποστήριξε πως ένας αυτοκινητόδρομος που σταματά στη μέση δεν μπορεί να επιτελέσει τον αναπτυξιακό σκοπό για τον οποίο σχεδιάστηκε.
Η επανεκκίνηση και η ολοκλήρωση
Η ουσιαστική επιστροφή του έργου σε τροχιά ολοκλήρωσης ξεκίνησε το 2018 με την ανάθεση του νότιου τμήματος Λαμία – Ξυνιάδα στην παραχωρησιούχο Κεντρική Οδός. Το τμήμα αυτό δόθηκε στην κυκλοφορία τον Απρίλιο του 2024.
Το 2021 ακολούθησε η ανάθεση του τελευταίου βόρειου τμήματος Καλαμπάκα – Εγνατία, το οποίο ολοκληρώθηκε πλέον, με σημαντική χρηματοδοτική στήριξη από το Ταμείο Ανάκαμψης ύψους 450 εκατ. ευρώ.
Το συγκεκριμένο τμήμα ήταν και το πλέον απαιτητικό τεχνικά και διοικητικά. Προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας είχαν «παγώσει» το έργο έως το 2013, ενώ στη συνέχεια αποφασίστηκε νέα χάραξη του δρόμου, η οποία αύξησε το συνολικό μήκος του κατά περίπου 17 χιλιόμετρα και επέβαλε νέες μελέτες, περιβαλλοντικές εγκρίσεις και αδειοδοτήσεις.
Ο ΒΟΑΚ στο επίκεντρο των επόμενων υποδομών
Με την ολοκλήρωση του Ε65, η κυβέρνηση στρέφει πλέον το ενδιαφέρον της στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), ο οποίος χαρακτηρίζεται ως το μεγαλύτερο έργο οδικών υποδομών της επόμενης περιόδου.
Η πρώτη παράδοση τμήματος του έργου αναμένεται μέσα στο καλοκαίρι, με τη λειτουργία περίπου 10 χιλιομέτρων του δημόσιου τμήματος Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος, συνολικού μήκους 14,5 χιλιομέτρων και προϋπολογισμού 186 εκατ. ευρώ.
Τα οφέλη για τις μετακινήσεις
Η ολοκλήρωση του Ε65 αναμένεται να μειώσει σημαντικά τους χρόνους μετακίνησης και να ενισχύσει τις εμπορευματικές μεταφορές μεταξύ της Νότιας και της Βόρειας Ελλάδας.
Η διαδρομή Λαμία – Εγνατία Οδός πραγματοποιείται πλέον σε περίπου 1 ώρα και 45 λεπτά, ενώ η απόσταση Αθήνα – Γρεβενά και Αθήνα – Μέτσοβο περιορίζεται στις περίπου τέσσερις ώρες. Η πρόσβαση προς Κοζάνη και Καστοριά εκτιμάται ότι θα απαιτεί περίπου 4,5 ώρες.
Παράλληλα, τίθεται σε λειτουργία ο νέος μετωπικός σταθμός διοδίων Οξύνειας. Συνολικά, ο Ε65 διαθέτει πλέον τέσσερις μετωπικούς σταθμούς διοδίων – Λιανοκλαδίου, Σοφάδων, Τρικάλων και Οξύνειας – με το κόστος διέλευσης για ένα επιβατικό όχημα από τη Λαμία έως την Εγνατία να διαμορφώνεται στα 13,50 ευρώ.
Ένας νέος αναπτυξιακός διάδρομος
Η ολοκλήρωση του Ε65 δεν αποτελεί μόνο το τέλος μιας μακράς περιόδου κατασκευαστικών περιπετειών, αλλά και την αρχή μιας νέας αναπτυξιακής προοπτικής για την Κεντρική και τη Δυτική Ελλάδα. Ο αυτοκινητόδρομος ενισχύει τη συνδεσιμότητα, διευκολύνει τις μεταφορές ανθρώπων και αγαθών, δημιουργεί νέες προοπτικές για τον τουρισμό και τις επενδύσεις και ολοκληρώνει ένα έργο που για χρόνια θεωρούνταν αβέβαιο.
Έπειτα από σχεδόν δύο δεκαετίες καθυστερήσεων, ανατροπών και διαπραγματεύσεων, ο Ε65 περνά πλέον από την ιστορία των μεγάλων εκκρεμοτήτων στην καθημερινότητα των οδηγών και των μεταφορών της χώρας.
👁️ Το άρθρο αυτό προβλήθηκε 458 φορές.
