Το πάγκρεας είναι ένα πολύ σημαντικό όργανο, το οποίο εντοπίζεται στο πίσω τμήμα της κοιλιάς και είναι υπεύθυνος για δύο λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού: αίματος με την έκκριση της ινσουλίνης. Όπως όλα τα όργανα μπορούν να αποτελέσουν εστία ανάπτυξης νεοπλασμάτων με κακοήθη χαρακτηριστικά. Συχνότερο είναι το αδενοκαρκίνωμα παγκρέατος σε ποσοστό που αγγίζει το 90% και για τον λόγο αυτό ταυτίζεται με τον όρο «καρκίνος παγκρέατος».
Τα τελευταία χρόνια η συχνότητα του παγκρεατικού καρκίνου έχει αυξηθεί με αποτέλεσμα να είναι σε παγκόσμια κλίμακα την τρίτη αιτία θανάτου σχετιζόμενη με καρκίνο. Στη χώρα μας διαγιγνώσκονται ετησίως 7,43 νέες περιπτώσεις ανά 100.000 πληθυσμού, ενώ μόνο το 2020 απεβίωσαν λόγω καρκίνου παγκρέατος 1904 συνάνθρωποί μας. Φαίνεται να προσβάλλονται ηλικίες άνω των σαράντα ετών με υπεροχή στο ανδρικό φύλο .
Η αιτιολογία της νόσου φαίνεται να είναι σε μεγάλο βαθμό άγνωστη καθώς εμπλέκονται κληρονομικοί και επίκτητοι παράγοντες . Πέρα από τα διάφορα γενετικά σύνδρομα, οι επίκτητοι παράγοντες που σχετίζονται με τον παγκρεατικό καρκίνο είναι το αυξημένο σωματικό βάρος, το κάπνισμα (υπερδιπλάσιος ο κίνδυνος στους καπνιστές), η μακροχρόνια κατανάλωση αλκοόλ, το ιστορικό χρόνια παγκρεατίτιδας, το οικογενειακό ιστορικό. όπως και η προηγηθείσα ακτινοθεραπεία στην κοιλιακή χώρα. Στο σημείο αυτό πρέπει να τονισθεί πως εκτός από τους παράγοντες κινδύνου ιδιαίτερης επαγρύπνησης χρειάζεται από όλους μας για την έγκαιρη ευαισθητοποίηση σε κάποια συμπτώματα. Ένα από τα συχνά πρώτα συμπτώματα είναι ο νεοδιαγνωσθείς σακχαρώδης διαβητής ή η απορρύθμιση του σακχάρου σε ένα γνωστό διαβητικό. Επιπλέον, η αλλαγή της σύστασης και του αριθμού των κενώσεων αποτελεί ένα πρώτο σύμπτωμα. Οι ασθενείς μπορούν να εμφανίσουν επεισόδια ανεξήγητων διαρροών, αλλαγή στο χρώμα και στην ποιότητα των κοπράνων λ.χ. έντονη δυσοσμία. Ένας διάρκης και επίμονος πόνος στην κοιλιά, ιδιαιτέρως στην οσφυϊκή χώρα, δυσπεπτικά ενοχλήματα, έλλειψη όρεξης και απώλεια βάρους χωρίς προσπάθεια, κατάθλιψη, φαγούρα στο σώμα μας και ικτερική (κίτρινη) χροιά του δέρματος και του λευκού των ματιών μας είναι σίγουρα συμπτώματα, τα οποία οφείλουμε να αναφέρουμε στον γιατρό μας ώστε να διερευνηθούν.
Η διερεύνηση περιλαμβάνει μια σειρά από αιματολογικές (βασικός έλεγχος καθώς και πιο εξειδικευμένες εξετάσεις όπως, καρκινικοί και μοριακοί δείκτες) και απεικονιστικές εξετάσεις. Οι τελευταίες περιλαμβάνουν ένα απλό υπερηχογράφημα (U/S), αξονική τομογραφία με πρωτόκολλο παγκρέατος (CT), μαγνητική τομογραφία (MRI) και μαγνητική χολαγγειο-παγρεατογραφία (MRCP). Οι απεικονιστικές εξετάσεις σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να συμπληρωθούν και από τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET), από ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα (EUS) και ενδοσκοπική παλλίνδρομη χολαγγειο-παγκρεατογραφία (ERCP) με λήψη βιοψίας ή κυτταρολογικού περιεχομένου για την ιστολογική ταυτοποίηση της βλάβης.
Η κλινική εικόνα θέτει την υποψία και η εργαστηριακή και απεικονιστική διερεύνηση σε συνδυασμό με τη βιοψία θέτουν τη διάγνωση. Και μετά τη διάγνωση τί; Περίπου το 50% των ασθενών με καρκίνο παγκρέατος έχουν μεταστάσεις κατά τη στιγμή της διάγνωσης και 30% έχουν τοπικά προχωρημένη νόσο με αποτέλεσμα μόνο ένα ποσοστό περίπου 20% των ασθενών να είναι υποψήφιοι για άμεση χειρουργική επέμβαση κατά τη διάγνωσή τους. Για τον λόγο αυτό η θεραπευτική προσέγγιση αυτών των ασθενών έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια με τη χημειοθεραπεία δεν παίζει σημαντικό ρόλο, καθώς προηγείται της χειρουργικής θεραπείας. Σε περισσότερες περιπτώσεις μειώνει το μέγεθος του όγκου προσφέρει πιθανότητες για ένα κινητό χειρουργείο. Νέα χημειοθεραπευτικά φάρμακα και σύγχρονες ογκολογικές προσεγγίσεις βελτιώνουν τα αποτελέσματα και σε ασθενείς με μεταστατική νόσο. Πιο στοχευμένες θεραπείες καθώς και ο ρόλος της ανοσοθεραπείας και της ακτινοβολίας αποτελούν αντικείμενο συστηματικής έρευνας με πολλές και αισιόδοξες εφαρμογές στην κλινική πράξη.
Η χειρουργική θεραπεία αποτελεί σήμερα τον ακρογωνιαίο λίθο της αντιμετώπισης του παγρεατικού καρκίνου. Η εξέλιξη των απεικονιστικών τεχνικών μας βοηθά να σχεδιάσουμε με ακρίβεια το χειρουργείο. Η πρόοδος και η ανάπτυξη χειρουργικών μεθόδων για την διενέργεια πολύπλοκων χειρουργικών επεμβάσεων με αγγειακές ανακατασκευές σε συνδυασμό με την κατάλληλη και εξειδικευμένη αναισθησιολογική υποστήριξη συνδράμει να προχωρούμε σε χειρουργική αφαίρεση όγκων που σε παλαιότερες εποχές θεωρούνταν ανεγχείρητοι. Παράλληλα, η χρήση νέων τεχνολογιών κατά τη διάρκεια του χειρουργείου μας επιτρέπει να αντιμετωπίσουμε τοπικά προχωρημένους όγκους.
Τέλος, κλινικά πρωτόκολλα σε ασθενείς με μεταστατική νόσο παρέχουν τη δυνατότητα να αναγνωρίσουμε ποιοι από τους ασθενείς αυτούς που θα ωφεληθούν από ένα χειρουργείο. Και μετά από ένα βαρύ χειρουργείο τί; Μετά από μεγάλες χειρουργικές επεμβάσεις αυτού του τύπου για συνεργασία διαφόρων ειδικοτήτων για την κινητική και θρεπτική θεραπεία των ασθενών και την επανένταξή τους στην καθημερινότητά τους κατά τον βέλτιστο τρόπο.
Ο καρκίνος του παγκρέατος γίνεται αρκετά συχνός. Η πρόοδος της επιστήμης και της τεχνολογίας μας οπλίζουν με νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις. Η έγκαιρη του αλλά και η παραπομπή αυτών των ασθενών σε εξειδικευμένα κέντρα μπορεί να δώσει αισιόδοξα για το παρόν και το μέλλον τους.
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Α. ΔΗΜΗΤΡΟΥΛΗΣ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ / ygeiamou.gr
👁️ Το άρθρο αυτό προβλήθηκε 3630 φορές.











































